UI Design: Marek Kasperski

Kilka redesigne'ów największych serwisów (Allegro, Ceneo, gazeta.pl, ...), kilkanaście świetnych (i wiele więcej przeciętnych) publikacji z zakresu projektowania WWW oraz e-marketingu i... najlepszy rok w dotychczasowym moim życiu zawodowym. To bilans 2009.

Ale po kolei:

1. O nowych odsłonach Allegro.pl, Ceneo.pl, Gazeta.pl, ... nie ma się specjalnie co rozpisywać, bo już wiele słów zostało powiedzianych w temacie. Warto jednak przy tego rodzaju okazji przyglądać się bliżej samym zmianom - kierunkom, w które rozwijane są serwisy i sposobom rozwiązywania konkretnych problemów projektowych (jak na przykład przy okazji gazeta.pl opcji wyszukiwania zaawansowanego, czy raczej możliwości przełączania się na wyszukiwanie lokalne dla kilku wybranych serwisów).

W kontekście mniejszych serwisów sprawdziły się omawiane już u mnie trendy, które nota bene zdają się być aktualne dla panującego już 2010.

2. 2009 obfitował także w kilka udanych publikacji.

Jeśli chodzi o zagraniczne wystarczy wspomnieć:

• "Neuro Web Design. What makes them click?" Susan M. Weinsechenk, komentowaną zarówno u mnie na blogu, jak i u Macieja Lipca. A jak wieść gminna (bardziej facebook'owa) niesie, mająca ukazać się w tłumaczeniu nakładem wyd. Helion.
• "Social Web Applications" Gavina Bella oraz kapitalna "Designing Social Interfaces" Christiana Crumblish i Erina Malone. Ta druga to pozycja obowiązkowa dla wszystkich projektantów - blisko 500-stronicowa cegła z omówionymi wzorcami projektowymi ficzerów z nurtu 2.0.
• Wydana w końcu "The Smashing Book" jako zbiór artykułów autorów jednego z najbardziej poczytnych blogów dla projektantów WWW (uwaga - koszmarnie sklejona). (Przy okazji - nawet sama koperta, w której przychodzi książka jest świetnie zaprojektowana. Kupcie by sprawdzić ;).
• "The Social Media Bible. Tactics, Tools & Strategies for Business Succes" Lon Safko i Davida K. Brake, to chyba najszersze omówienie tematu internetowego marketingu 2.0 (ponad 800 stron!). Warto przy okazji tej tematyki wspomnieć nowo powstałą serię Heros (wyd. Wiley). Do tej pory wyszły: "Web 2.0 Heros" (tą właśnie nabyłem), "Online Marketing Heroes" oraz "Blogging Heroes". Na poszczególne pozycje z serii składają się zbiory wywiadów z szefami takich marek jak: eBay, Ning, Technorati, Zoho, LinkedIn, Twitter, del.icio.us, StumbleUpon, Skype itd.
• Jako podsumowanie roku 2009 polecam zaś: zbiór najlepszych artykułów z magazynu .net (prenumeruję już drugi rok - warto!) - "The Ultimate Guide to Webdesign" oraz zbiór tysiąca najlepszych stron - "Best of the Net". Użytecznym (ale bez rewelacji) uzupełnieniem powyższych jest katalog "2009 Internet Directory. Web 2.0 Edition". Dwie ostatnie pozycje po latach będą stanowiły świetne podręczne archiwum.

Z Polskich warte odnotowania są:

• "Witryny nie do ukrycia" Aarona Waltera. Moim zdaniem najlepsza polskojęzyczna książka ubiegłego roku. Świetny wstęp do findability.
• Kolejne dwie książki z serii Autorytety Informatyki: "Serwisy społecznościowe. Projektowanie" Joshua Portera oraz "E-biznes. Projektowanie dochodowych serwisów" Lance'a Lovedaya i Sandry Niehaus.
• Odkryłem też "Zbiorowy rozsądek w marketingu bezpośrednim i interaktywnym" Draytona Birda (2008). Polecam zwłaszcza lekturę rozdziału 11. Co zrobić, by nasza kreatywna praca była praktycznie bezbłędna?. Świetny zbiór krótkich porad.

Nie doczekaliśmy się niestety zapowiadanych:

• "Serwis Web 2.0. Od pomysłu do realizacji" (ang. "Unleashing Web 2.0: From Concepts to Creativity"),
• czy "Magia interfejsu. Praktyczne metody projektowania aplikacji internetowych" (ang. "Designing the Moment: Web Interface Design Concepts in Action"), które jednak, wg zapowiedzi Helion, mają ukazać się na dniach.

Ze starszych pozycji odkryłem (wymieniam tylko brylanty ;):

• Michael Miller, "501 Website Secrets" (2004),*
• Gene Smith, "Tagging. People-Powered Metadata for the Social Web" (2008),
• Jaclyn Easton, "RozbijBank.com" (2000),*
• J. Christopher Jones, "Metody projektowania" (1977).

* Uwielbiam case studys! Także takie jak chociażby: "101 Best Dot Coms to Start. The Essential Sourcebook of Start-up Wisdom, Financial Tips, and Inside Secrets for Building a Business on the Internet" (2000) czy "Net Success: 24 Leaders in Web Commerce Show You How to Put the Web to Work for Your Business" (1999).

3. 2009 to pierwszy pełny rok, w którym miałem możliwość pracy tylko (!) pod marką ThinkLab. W tym okresie udało mi się zrealizować kilka naprawdę dużych (i bardzo dużych) projektów, w tym projekt interfejsu dla aplikacji służącej do podpisu elektronicznego dla jednego z największych w kraju dostawców tej usługi.

W roku minionym, prócz prac z zakresu doradztwa w e-biznesie, projektów AI stron WWW czy też interfejsów systemów transakcyjnych, świetnie miał się sektor szkoleniowy - w tym szkolenia zamknięte dla działów projektowych dużych firm. Udało się także stworzyć kilka nowych usprawnień (funkcjonalności), które wg szacunków moich klientów (znawców branż, w których robią) mają sporą szansę na zwiększenie poziomu konkurencyjności.

Miałem przyjemność pracy dla takich firm i marek jak: gazeta.pl, Goethe Institut, OPERA TFI, Polkomtel (marka plus.pl), Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych, Raiffeisen Bank, QXL Poland (marka Allegro), Yoyo Sp. z o.o. i innych. Przy tym poznałem wielu wybitnych ekspertów, którzy są tajną bronią firm, w których pracują; przy tym skromni, stąd próżno szukać informacji o nich w blogosferze.

Jak już wspomniałem - był to najbardziej owocny rok pod względem zawodowym.

4. Od sierpnia 2009 stałem się także jednym z dwu właścicieli serwisu nakanapie.pl. Osobiście odnotowuję to jako jeden z większych (o ile nie największy) sukces minionego roku.

Jest z tym faktem związanych także kilka paradoksów, które miałem okazję ujrzeć. Kilka z nich:

• O serwisie w branży nie jest zbyt głośno; nawet pomimo całkowitej przebudowy na jesieni i zmiany właścicielstwa (w tym strategii), nie znajduje się on w żadnych podsumowaniach i rankingach startupów za rok 2009. Mimo, że... z danych, którymi dysponuję ma on dużo więcej UV niż serwisy znajdujące się w tego rodzaju zestawieniach. No cóż, to serwis dla tzw. NORMALSÓW, geek tam niewiele znajdzie interesującego (jeśli książki nie stanowią dla niego atrakcji samej w sobie).
  Dla rządnych liczb (krwi?) - tak, za paźziernik mamy ponad 0,5 mln odsłon; tak, podwoiliśmy liczbę odsłon w ciągu m-ca, po przeprojektowaniu serwisu! Tak samo jak po przeprojektowaniu zwiększyła się liczba rejestracji - pisałem o tym). Dane z Google Analytics są jeszcze ładniejsze.
• Kiedy inni się zastanawiają nad "sensownym modelem biznesowym" tego przedsięwzięcia, serwis zarabia. Zarabia od pierwszych sekund! Dosłownie.
• Biznesy internetowe robi się w... offline. W ciągu 4 m-cy mamy podpisanych 6 umów partnerskich, kilka kolejnych jest w stadium finalizacji bądź dogadywania szczegółów. Zresztą lekcję tą wyciągnąłem m.in. z lektury "amazon.com. Get Big Fast" Roberta Spectora (polskie wydanie), a codzienność tylko ją potwierdza.

Kolejne wypunktowania będzie już pisał rok 2010.

5. Wiele rok 2009 wniósł także do mojej wiedzy - czasem były to 'odkrycia', czasem ugruntowanie tego co już przypuszczałem. Z ciekawszych obserwacji:

• Klienci mówią rozwiązaniami a nie problemami. Mówią, że chcą: redesign, więcej wideo, etc.; przychodzą z gotowymi "projektami". Tymczasem gdy z nimi porozmawiać, definiując problemy, które jakoby te rozwiązania mają zażegnać, często dochodzimy do wspólnych wniosków, że nie tędy droga.
  
  Lekcja, która z tego wynika: rozmowy zaczynaj definiując problemy, nie rozwiązania.
  
  
• Usability jest tylko cechą systemów, w dodatku nie najważniejszą. Czasem główną cechą systemu jest nowoczesność, innym razem elementy estetyczne powinny być pierwszoplanowe. Już o tym mówiłem wcześniej, więc nie będę się powtarzał.
  
  Lekcja, która z tego wynika: określ co w Twoim serwisie jest najważniejsze; jakich masz klientów, co powinieneś im dać by zaspokoić ich potrzeby i co zaspokoi potrzeby Twojego biznesu.
  
  
• Serwisy ewoluują wraz z ich rozwojem. Wraz z podpisywanymi umowami partnerskimi przybywa contentu; wraz z rozwojem strategii przybywa funkcjonalności. Ubywać też powinno, z czasem... :)
  
  Lekcja, która z tego wynika: nie ma dobrych i złych rozwiązań - w sensie ever; są lepsze i gorsze rozwiązania na dany czas.
  
  
  
• Strona WWW jest wypadkową wielu różnych elementów - projektu, technologii, etc. Nawet najlepszy projekt - w sensie klikalna makieta - jeśli nie będzie miał możliwości wdrożenia, jest li tylko najlepszym... projektem! Czasem bardzo dobre projekty muszą wylądować w koszu, a zastępują je średnie wdrożenia. Ale te przynajmniej mają możliwość zaistnienia.
  
  Lekcja, która z tego wynika: odkryj (w miarę wcześnie) naturalne ograniczenia, Twoje i Twego klienta... budżetowe, programistyczne, i inne, mające wpływ na realizację, tak by nie robić projektu dla samego projektu (sztuki dla sztuki?).

Wyciągnąłem jeszcze kilka innych lekcji - ale o tym przy innej okazji. Być może też przy okazji kolejnej mojej książki.

***

2010 życzę - zarówno Czytelnikom mojego bloga, jak i sobie - by był równie dobry bądź lepszy od poprzednika.

Amen!