UI Design: Marek Kasperski

Tak sobie ostatnio myślę o drodze jaką przemierza usability czy - szerzej - User Experience, i próbując uchwycić to w ramy znanych mi ścieżek, które przebyły inne dyscypliny, porównując do historii psychologii można stwierdzić, że właśnie wychodzimy z epoki freudowskiej. :)

Główna metoda usability - analiza heurystyczna - przypominała trochę seans na kozetce, gdzie rolę psychanalityka odgrywał ekspert, a pacjentem była strona WWW. Podobnie rzecz się trochę miała (i wciąż ma) w ramach badań z użyciem grup fokusowych - wiedza wóczas opiera się na deklaracjach osób uczestniczących w fokusie, przez co niewątpliwie niejednokrotnie nie dotyka sedna sprawy. Dlaczego? Bo większość (ok. 80-90%) bodźców przetwarzanych z otoczenia, to tzw. poznanie utajone, nie docierające do poziomu świadomości.

Dygresja: Deklaracje nie tylko przyczyniają się (wersja słabsza: przyczyniają się do przyczyniania :) ) do budowy nieprawdziwego obrazu stanu rzeczy, ale często - np. w ramach stereotypów społecznych - budują obraz fałszywy, intencjonalnie przekłamywany przez osoby uczestniczące w fokusie. Żeby nie być gołosłownym: na konferencji sopockiej prof. Wojciszke przetoczył wyniki badań deklaratywnych wraz z wynikami badań z użyciem wariografu (wykrywacz kłamstw). Pytania brzmiały:

1. czy uprawiasz poranne ćwiczenia codzienne?
2. czy uprawiałeś sex oralny?

Odpowiedzi w ramach deklaracji oraz tych z użyciem wariografu posiadały sporą rozbieżność. W przypadku pierwszego badania więcej osób deklarawało, że codziennie ćwiczy, gdzie w ramach użycia wariografu stwierdzono, że znacznie mniej (wykryto kłamstwo w ramach tej deklaracji); w ramach drugiego pytania tendencja byłą odwrotna - mniej osób się przyznało, a wariograf zanotował, iż więcej jednak uprawiało miłość oralną. Koniec dygresji.